Egungun Orishas – Dans

Egun (ook Eggun of Egungun) zijn de voorouders: de doden die in het leven van de levenden aanwezig blijven. In Yorubaland worden ze geëerd met gemaskerde Egungun-figuren; in de Cubaanse santería met spirituele missen, offers en het dansfeest cajón al muerto.

Egungun in Yorubaland

Bij de Yoruba is Egungun een maskerade ter ere van de voorouders: een zichtbare verschijning van de geesten van de overledenen, die terugkeren in de gemeenschap. Het kostuum bestaat uit vele lagen stoffen lappen; de drager is er volledig in verborgen. Tijdens het jaarlijkse Egungun-festival dansen de gemaskerden, ook over de markten. Als een gemaskerde ronddraait, vliegen de lappen naar buiten, wat als een "bries van zegen" geldt. Buiten Afrika leeft de Egungun-cultus vooral voort op het eiland Itaparica in Bahia, Brazilië.

Egun in Cuba

In de Cubaanse santería (Regla de Ocha) zijn de Eggun volgens EcuRed de geesten van de voorouders, meestal overleden santeros. Ze worden geëerd met een spirituele mis of een katholieke mis, "om de doden licht te geven en ze te verheffen", met eten, drinken en vooral water, en met de bóveda espiritual, een tafel met glazen water die de gidsen en beschermers van een persoon versterkt. Gelovigen slaan met stokken op de grond op de maat van de gezangen en gebeden. Gemaskerde Egungun-figuren noemt EcuRed niet.

Achter dit alles staat het spreekwoord Ikú lobi Ocha, "de dode baart de heilige": in elke ceremonie worden eerst de doden geëerd, en pas daarna de orisha's.

Dansen voor de doden: de cajón al muerto

Het feest waarop voor de doden gedanst wordt, is de cajón al muerto, vooral in Matanzas. Volgens Balbuena Gutiérrez komen de doden er om plezier te maken, te dansen en te genieten, en geven ze via een bezeten danser raad en waarschuwingen. Hoe er gedanst wordt, hangt af van de muziek en van de dode die zich manifesteert: met passen uit de bembé, de Palo, de makuta, de rumba of zelfs de flamenco. Wie de stijlen niet kent, volgt de maat zoals hij die zelf voelt.

Toques voor de Egun

Aan het eind van een batá-ceremonie volgt de cierre, met toques voor de Egun en voor een aantal orisha's. De toque-database van furius.ca noemt voor de Egun de toques Egun, Kan-kan en Chekete moti-moti.


📝 Bronnen