Son & Charanga
De akoestische son-ensembles van de jaren 20 en 30 — de groepen die het geluid van de Cubaanse son vastlegden en van de straten van Havana naar de wereld brachten.
De salonorkesten van de Cubaanse dansmuziek — fluit, violen, piano, bas, timbales en güiro — het formaat dat de Danzón, de Mambo en de Cha-cha-chá voortbracht.
Het sexteto-formaat — tres, gitaar, bas, bongó, claves, maracas en stemmen — was het standaardvehikel voor son in zijn klassieke tijdperk. Het toevoegen van een trompet creëerde het septeto. Deze kleine, akoestische groepen produceerden de fundamentele opnames van de Cubaanse muziek.
Charangas & Orquestas
De charanga (of charanga francesa) was het dominante Cubaanse dansorkestformaat van het einde van de 19e eeuw tot de jaren 50. De kenmerkende instrumentatie — Franse fluit leidend over strijkers in plaats van koper — gaf de Cubaanse ballroomdansmuziek haar elegante, melodische karakter. Uit dit formaat kwamen de Danzón, de Mambo en de Cha-cha-chá voort.
Dansen
- Danzón – De bij uitstek Cubaanse balzaaldans, elegant en formeel, vaak beschouwd als de "nationale dans van Cuba".
- Danzonete – Een gezongen variant van danzón die populair werd in de jaren 20–30.
- Cha-cha-chá – Gecreëerd in de jaren 50 door Enrique Jorrín terwijl hij speelde met een charanga; speciaal ontworpen voor charanga-orkesten.
- Pachanga – Een speelse dans en ritme uit het einde van de jaren 50/begin jaren 60, nauw verbonden met charangabands.
- Mambo (in zijn vroegere Cubaanse vorm) – Voor de big-band mambo van New York speelden charangas ook vroege mambo-stijl danzones.
- Charanga is een Cubaanse ensemblestijl en muzikale traditie die teruggaat tot het begin van de 20e eeuw. Het werd bijzonder populair in de jaren 40–50 en speelde een cruciale rol in de evolutie van salsa, timba en Latin jazz.
Lees meer >Cubaanse dansen die in Havana ontstonden
Havana, het culturele hart van Cuba, speelde een centrale rol in het ontstaan en de ontwikkeling van een aantal iconische Cubaanse dansen. Sommige zijn direct in de hoofdstad geboren, andere kregen daar de vorm die we nu kennen.
Lees meer >De cha-cha-chá is een Cubaans dansmuziekritme, gecreëerd in 1953 door violist en componist Enrique Jorrín tijdens zijn optreden met de Orquesta América, een charanga-ensemble gevestigd in Havana. Het werd een van de meest succesvolle Cubaanse muziekexports van de 20e eeuw en verspreidde zich snel door Latijns-Amerika, Europa en Noord-Amerika.
Lees meer >De blazerslaag over de montuno: korte, krachtige en ritmisch intense riffs die de blazers over de doorlopende groove leggen, met opbouwende energie naar het hoogtepunt van het nummer.
Lees meer >
De bongo is een paar kleine, open trommels die met vingers en handpalmen worden bespeeld. Het instrument is afkomstig uit het oosten van Cuba en werd een van de bepalende percussiestemmen van son en timba.
Lees meer >
De güiro is een getande kalebas die met een stokje of vork wordt bestreken om een raspend, ritmisch geluid te produceren. Het is een vast onderdeel van charanga-orkesten en staat centraal in danzón, cha-cha-chá, son en salsa.
Lees meer >Maracas zijn een paar rammelaars — oorspronkelijk uitgeholde kalebassen gevuld met zaden — die teruggaan op de Taíno, de oorspronkelijke bewoners van het Caribisch gebied. In de Cubaanse muziek geven ze ritme en textuur in plaats van melodie, vooral in de son, waar ze vaak door een van de zangers worden bespeeld.
Lees meer >De timbales (pailas criollas) zijn een paar ondiepe trommels met metalen behuizing, op een standaard gemonteerd en bespeeld met houten stokken. Ze zijn de ritmische motor van charanga-orkesten en spelen een cruciale rol in timba.
Lees meer >
De tres is een Cubaans gitaarachtig instrument met drie paren (koorsets) snaren. Het is het bepalende melodisch-ritmische instrument van son cubano en zijn vooroudergenres.
Lees meer >De piano is het harmonisch en ritmisch hart van de Cubaanse populaire muziek. In timba is het een van de meest veeleisende en expressieve instrumenten van het ensemble.
Lees meer >De fluit is de leidende stem van de charanga, van de houten fluit met vijf kleppen van Antonio Arcaño tot Orquesta Aragón. In timba keert ze terug met heldere melodieën, vraag-en-antwoord met de zangers en virtuoze solo's die door de dichte ritmesectie heen snijden.
Lees meer >Toen son Havana voor het eerst bereikte, was het sexteto-formaat (6 instrumenten, geen blazers) het model: gitaar, tres, bongó, claves, maracas en bas. Deze groepen waren lichter, dichter bij het rurale geluid maar gepolijst voor stedelijke danszalen. Beroemd voorbeeld: Sexteto Habanero.
Lees meer >Het toevoegen van een trompet maakte van het sexteto een septeto, wat meer projectie gaf voor grotere locaties en openluchtdansen. De trompet voegde ook ruimte toe voor improvisatie, call-and-response met de zanger, en een meer "stedelijk" karakter. Voorbeeld: Septeto Nacional (Ignacio Piñeiro).
Lees meer >Het toevoegen van een trompet maakte van het sexteto een septeto, wat meer projectie gaf voor grotere locaties en openluchtdansen. De trompet voegde ook ruimte toe voor improvisatie, call-and-response met de zanger, en een meer "stedelijk" karakter. Voorbeeld: Septeto Nacional (Ignacio Piñeiro).
Lees meer >