Son-tijdperk Geschiedenis

In de jaren 1920 veroverde de son uit Oost-Cuba Havana, via radio en grammofoonplaat. Naast de son leefden de romantische bolero en de satirische guaracha: samen vormen ze het hart van de Cubaanse populaire muziek.

De son verovert Havana

De son ontstond eind 19e eeuw in de bergen van Oost-Cuba, vooral rond de Sierra Maestra, als mengvorm van Spaanse en Afrikaanse elementen. Rond 1909 bereikte hij Havana, en in 1917 kwamen de eerste opnames. In 1920 werd het Cuarteto Oriental het Sexteto Habanero, met de klassieke bezetting: gitaar, tres, bongó, claves, maracas en contrabas.

De radio (vanaf 1922) maakte de son razend populair, vooral tussen 1925 en 1928. Sextetten werden septetten met een trompet, zoals het Septeto Nacional van Ignacio Piñeiro. Het Trío Matamoros (1925) bracht de son terug tot drie stemmen en gitaren.

Bolero en guaracha

De bolero ontstond in het laatste kwart van de 19e eeuw in Santiago de Cuba, binnen de trova: zangers die zichzelf op gitaar begeleidden. Pepe Sánchez schreef in 1883 met Tristezas de eerste bolero. Later zongen duo's en trio's hem, en het Trío Matamoros droeg hem uit over Latijns-Amerika. In de jaren 1930 en 1940 was de bolero-son populair.

De guaracha is ouder: snel, komisch en satirisch, al bekend eind 18e eeuw. In het teatro bufo van de 19e eeuw spotte men er de autoriteiten mee. De gevatte teksten pasten goed bij de son, en veel bands speelden beide.

Genres in dit tijdperk

  • Cubaanse Bolero
    De Cubaanse bolero is een van de grote romantische liedtradities van de wereld — langzaam, intiem en diep emotioneel. Hij heeft niets te maken met de Spaanse bolero (een snelle dans in 3/4-maat) en ontstond in Cuba als uitlaatklep voor de meest gevoelvolle liedteksten van het eiland.
  • Guaracha
    Waar de guaracha vandaan komt: het snelle Cubaanse spotlied, ontstaan in het komisch theater van begin 19e eeuw, met Spaanse wortels en Afro-Cubaans ritme.
  • Son
    Son is het belangrijkste genre uit de Cubaanse muziekgeschiedenis. Hij ontstond eind 19e eeuw op het platteland van Oost-Cuba, rond Santiago de Cuba, veroverde in de jaren 1920 Havana en werd de wortel waaruit mambo, salsa en timba groeiden.

Naar het volgende tijdperk

In de jaren 1930 verloor de klassieke son terrein aan jazzbands en grotere conjuntos. In de jaren 1940 maakte Arsenio Rodríguez het conjunto de norm, en Beny Moré mengde son met guaracha, bolero en mambo. Lees verder bij de bigbands.


📝 Bronnen