Ireme Abakuá – Dans
De íreme, in de volksmond diablito ("duiveltje"), is de gemaskerde danser van het Abakuá-genootschap. Hij stelt de voorouders of mythologische figuren voor en geldt als boodschapper en bewaker van het ritueel.
👻 Wat stelt de íreme voor?
Volgens EcuRed is de íreme de symbolische voorstelling van de voorouders, die bij elke Abakuá-ceremonie worden opgeroepen. Op Driekoningen (6 januari) verkleedden leden zich vroeger als íreme; dat stond voor de terugkeer van de doden op aarde. Tegenwoordig is de íreme ook op het folkloristische podium te zien.
🧵 Het kostuum
- Geblokt en gestreept: het pak heeft een patroon van blokken en strepen. Volgens onderzoeker Ivor Miller stellen de patronen de vlekken van een luipaard voor, verbonden aan een rang in het genootschap.
- Masker: de danser is volledig bedekt. Het verticale masker staat volgens Miller voor de "verlichte staat" van die rang.
- Raffia, bellen en veren: rond enkels, polsen, middel en hals zit raffia met belletjes, en aan het middel hangen palmbladeren en hanenveren.
🥁 Muziek en dans
Het heilige geluid van het genootschap is de stem van de trommel ekué. Volgens de overlevering ontdekte de vrouw Sikán die stem in een vis, de reïncarnatie van koning Obón Tanzé. De íreme beweegt met scherpe, hoekige, staccato bewegingen, die soms de klanken van de ekué belichamen.
💃 Abakuá en de rumba
De columbia, de snelle solodans voor mannen, ontstond volgens EcuRed in en rond Unión de Reyes (Matanzas), op plekken die in handen waren van Abakuá-potencias. Ook de columbia-danser beweegt krachtig en snel, en zijn bewegingen worden geaccentueerd door de quinto.