Marcha arriba Gears – Muziek
De termen "marcha abajo" en "marcha arriba" beschrijven verschillende energieniveaus of secties binnen de montuno.
Marcha arriba is de "opwaartse sectie".
- Verwijst naar een deel van de montuno met meer energie.
- Wordt gebruikt tijdens de climax of de vocale improvisatie (pregón).
- Voelt stuwender, intenser en spannender.
🔔 Wat hoor je?
Marcha arriba is volgens Kevin Moore de meest gebruikte gear in Cubaanse dansmuziek. De ritmesectie speelt:
- Twee bellen: zowel de timbalero als de bongosero speelt een bel-patroon. Daarom heet het ook marcha de campana of campaneo.
- Een vaste bastumbao en een vaste conga-marcha.
- Piano: een tumbao op de clave.
De gear hoort vooral bij de call-and-response van coro en pregón. Andere namen: arriba, marcha normal.
🔀 Het vertrekpunt
Marcha arriba is de gear waar de band het vaakst naartoe en vandaan schakelt: vanuit marcha arriba kan elke andere gear volgen. Ook de breaks (efectos, bloques) worden er vaak overheen gespeeld. Van alle timba-gears ligt hij het dichtst bij de gewone salsa-groove.
💃 Voor dansers
De naam marcha verwijst naar de voeten die in een vast ritme "marcheren": het is de groove voor paardans. Bij marcha arriba dans je dus gewoon casino met je partner; bij gears als bomba of masacote ga je vaker los dansen.
📝 Bronnen
Casino is de Cubaanse paardans die in de jaren 1950 ontstond in de sociale clubs (casinos deportivos) van Havana. Het is wat Cubanen hun eigen sociale dans noemen — iets anders dan, en ouder dan, wat de rest van de wereld "salsa" noemt.
Lees meer >De campana (koebel) is de metalen bel van de Cubaanse dansmuziek, bespeeld door de bongocero of de timbalero. In timba en songo is hij meer dan een ritme: hij laat dansers horen hoeveel energie de muziek vraagt.
Lees meer >
De claves zijn twee ronde stokjes van hardhout. Je slaat ze tegen elkaar en dan geven ze een hoge, scherpe tik die boven de hele band uit klinkt. Op de claves speel je het claveritme, het patroon waar de Cubaanse muziek op rust.
Lees meer >De piano is het harmonisch en ritmisch hart van de Cubaanse populaire muziek. In timba is het een van de meest veeleisende en expressieve instrumenten van het ensemble.
Lees meer >De piano is het harmonisch en ritmisch hart van de Cubaanse populaire muziek. In timba is het een van de meest veeleisende en expressieve instrumenten van het ensemble.
Lees meer >Een tumbao is een ritmisch en melodisch patroon dat steeds herhaald wordt, meestal in een cyclus van twee, vier of acht maten. Piano, bas, tres, gitaar en percussie hebben elk hun eigen tumbao; samen vormen ze de groove waarop een nummer rust.
Lees meer >Een gear is volgens Kevin Moore een vast, ingestudeerd patroon van de ritmesectie: wat de conga, de bellen, de bas en de piano samen spelen. Een timbaband kent er meerdere en wisselt ertussen op een teken van de zanger of de bandleider. Zo'n wissel heet een gear change.
Lees meer >In timba (een Cubaans muziekstijl verwant aan salsa, maar met sterkere invloeden van funk,
Afro-Cubaanse ritmes en jazz), verwijst een "masacote" doorgaans naar een krachtige, ritmische uitbarsting in de muziek.
Het is een kort, intens moment waarbij de instrumentatie — met name de ritmesectie — extra groovy, gesyncopeerd of funky wordt.
Lees meer >Een break is een kort ritmisch figuur van (een deel van) de band dat een lopende gear onderbreekt of twee gears met elkaar verbindt. Kevin Moore noemt zo'n figuur een efecto; andere namen zijn bloque, break, punches en cierre.
Lees meer >Ritmische breaks of unisonslagen gespeeld door de hele band, die de flow vaak onderbreken om verrassing en spanning te creëren. Ze zijn gechorografeerd en voegen drama, opwinding en syncopatie toe.
-
Onderbrekende rol: De bloque is een plotselinge, strak gecoördineerde ritmische break. Hij verstoort de lopende groove (tumbao, coro of guías).
-
Aanwijzing voor verandering: Direct na de bloque schakelt de band vaak over op een nieuw "gear" (een nieuw ritmisch gevoel, coro of piano tumbao). In die zin is de bloque een aankondiging: hij markeert de overgang naar wat komt.
-
Vorm van obligado: de bloque is de typische timbavorm van een obligado, een vast gearrangeerde passage die iedereen samen speelt.
Lees meer >
- Wie zingt het Hoofdzanger
- Doel Geïmproviseerde reactie, commentaar, verhaalvertelling
- Kenmerken Vrij, spontaan, conversationeel
Lees meer >
- Wie zingt het Koor (coristas, soms ook de blazers)
- Doel Herhaling, hook en ritmisch anker
- Kenmerken Kort, pakkend, vaak gesyncopeerd
Lees meer >