Gears Functie – Muziek
Een gear is volgens Kevin Moore een vast, ingestudeerd patroon van de ritmesectie: wat de conga, de bellen, de bas en de piano samen spelen. Een timbaband kent er meerdere en wisselt ertussen op een teken van de zanger of de bandleider. Zo'n wissel heet een gear change.
De gears
- Marcha abajoMarcha abajo is de rustigere marcha: de gear voor de cuerpo, zonder bellen. De timbalero speelt cáscara en de bongosero speelt meestal op de bongó zelf, waardoor de zang goed doorkomt.
- Marcha arribaMarcha arriba is de gear voor de coros: zowel de timbalero als de bongosero speelt een bel, over een vaste bastumbao en congamarcha. Volgens Kevin Moore is het de meest gebruikte gear in de Cubaanse dansmuziek.
- MasacoteIn timba (een Cubaans muziekstijl verwant aan salsa, maar met sterkere invloeden van funk, Afro-Cubaanse ritmes en jazz), verwijst een "masacote" doorgaans naar een krachtige, ritmische uitbarsting in de muziek. Het is een kort, intens moment…
- BombaDe bomba is het hoogtepunt van een timba-nummer: een zware, funky groove waarin de bas de leiding neemt, de piano terugtreedt en de conga en de timbal vol gas geven. Voor dansers is dit hét moment voor despelote en vrije beweging.
- PresiónEen timba-gear die wordt gekenmerkt door de afwezigheid van een bas-tumbao, de afwezigheid van een conga-marcha en meestal ook de afwezigheid van bellen. De opbouwende muzikale spanning en kracht, vaak bereikt door lagen ritme, bloques en dynamische…
- PedalPedal in timba: een vorm van presión waarin de bas lange, aangehouden tonen speelt en de percussie bijna stilvalt. Vaak bij een nieuwe coro.
- MecánicaMecánica in timba: na een cierre valt de percussie stil, de piano houdt zijn tumbao en de bombo slaat twee keer per kant van de clave.
De wissels tussen gears worden vaak verbonden met korte breaks, zoals een efecto, bloque of pare.
Gears in een nummer
Een timbanummer begint met het cuerpo, het gezongen lied. Volgens Moore is dat in de studio ongeveer 20–30% van de opname, en live soms maar 10%. Daarna komt de montuno, met coros, mambo's van de blazers, breakdowns en solo's. Daar wisselen de gears, soms al elke 4 claves: voor een danser elke 4 basisstappen.
- Gepland of spontaan: sommige wissels liggen vast in het arrangement, andere roept de leider ter plekke af met een handteken.
- Een teken per gear: Paulito FG had in 1998 voor elke gear een eigen handgebaar. Een vuist opzij met gespreide vingers betekende pedal, één wuivende vinger bomba, twee vingers boven het hoofd een breakdown.
- Live langer: een studio-opname duurt 5 à 6 minuten, live vaak 8 tot 20 minuten, met soms nog 20 extra gear changes.